الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

137

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

« كفر » در اينجا ممكن است به معنى عدم ايمان ، و يا به معنى ناسپاسى و كفران ، و يا به معنى هر گونه ستر و پوشش حق باشد ، و مناسب همين معنى جامع است ، چرا كه در آيات قبل سخن از اسباب هدايت و ايمان بود ، و در آيات بعد سخن از انواع نعمتهاى پروردگار است . به هر حال منظور از تعبير « مرگ بر اين افراد » معنى كنايى آن يعنى اظهار شدت غضب و تنفر نسبت به اين گونه افراد كافر و ناسپاس است . و از آنجا كه سرچشمه سركشيها و ناسپاسيها غالبا غرور است براى درهم شكستن اين غرور در آيه بعد مىفرمايد : « خداوند اين انسان را از چه چيز آفريده » ؟ ! ( * ( مِنْ أَيِّ شَيْءٍ خَلَقَه ) * ) . او را از نطفه اى ناچيز و بىارزش آفريد ، و سپس او را موزون ساخت و در تمام مراحل اندازه گيرى نمود « ( * ( مِنْ نُطْفَةٍ خَلَقَه فَقَدَّرَه ) * ) . چرا اين انسان به اصل خلقت خود نمىانديشد ؟ ! و ناچيز بودن مبدء اصلى خود را فراموش مىكند ، وانگهى چرا قدرت خداوند در آفرينش اين موجود بديع از آن نطفه ناچيز را نمىنگرد ؟ كه دقت در همين آفرينش انسان از نطفه و اندازه گيرى تمام ابعاد وجودى او ، اعضاء پيكرش ، استعدادهايش و نيازهايش خود بهترين دليل براى خداشناسى و معرفة اللَّه است . جمله « قدره » از ماده « تقدير » به معنى اندازه گيرى و موزون ساختن است ، زيرا مىدانيم در ساختمان وجود انسان بيش از بيست نوع فلز و شبه فلز به كار رفته كه هر كدام از نظر كميت و كيفيت اندازه معينى دارد ، كه اگر كم و بيشى در آن رخ دهد نظام وجود انسان به هم مىريزد ، از اين گذشته كيفيت